Kayıptan Kaçınma Arzusu

“Merhaba Derken” başlıklı yazımda insanların yatırım yaparken rasyonel davrandıklarını düşündüklerini, aslında yanıldıklarını ve bundan nasıl kurtulabileceği konusunda fikirlerimi paylaşacağımı söylemiştim. Ancak öyle önemli bir hafta geride kaldı ki, kendimi her gün sizlere yorum yapma zorunda hissettim. Dolayısıyla bu konuya değinemedim.

Bu yazımda öncelikle size yatırım yaparken yapılan hatalardan bahsetmek istiyorum ve bundan sonra her hafta bu konu hakkında yazılarım devam edecek. Burada anlatacaklarım “sistemli davranmayan” her yatırımcının yapabileceği hatalardır.

Yatırımcının Kayıptan Kaçınma Arzusu

Yapılan çalışmalar, kayıptan (zarar) kaçınma derecesinin önceki kazançlara ve kayıplara bağlı olduğunu göstermektedir. Önceki kazancı izleyen kayıplar daha az sıkıntı yaratırken, bir kaybı müteakip ortaya çıkan kayıplar daha büyük sıkıntı ve üzüntü yaratmaktadır. Önceki elde edilen kazançlar müteakip kayıplara bir anlamda destek olmakta ve yatırımcılar riske açık olmaktadır. Ancak, bir kayıp realizasyonundan sonra ortaya çıkacak olumsuzluklara karşı insanlar daha fazla duyarlı olmakta ve daha sakıngan davranmaktadırlar. Geçmişte yapmış olduğunuz yatırımları hatırlayın.

Örneğin: A şirketinin hisse senedini aldınız ve kısa sürede sizin bile beklemediğiniz bir getiri sağladı.

Yapılan Yanlış 1: Bu getiriden sonra artık çok daha rahat risk alabiliyorsunuz değil mi? Artık yeni alacağınız hisse senedi size kaybettirse de sizi çok fazla üzmeyecek. Çünkü önceki yatırımdan fazlasıyla kar etmiştiniz. Halbuki sizin yapacağınız yüksek riskli bir yatırım ya da önceki getirinin güveniyle yapabileceğiniz gün içi alım satımlar, hem portföyünüzün erimesine hem de daha fazla komisyon masrafına neden olmayacak mı?

Kayıptan kaçınma, insanların portföylerindeki düşüşlere portföylerindeki artışlara nazaran daha duyarlı olduklarını belirtmektedir.

Kayıptan kaçınma yatırımcıların kazanan hisseleri çok erken satarken, kaybettiren hisseleri bekleme eğilimde olduklarını açıklar. Yatırımcılar hisselere bireysel bazda baktıklarında, kazançlarda riskten kaçınma, onları artan hisse senetlerini çok çabuk bir şekilde satmalarına neden olacaktır. Zıt bir şekilde fiyatlar düştüğünde kayıplarda riske girmeye çalışmak, yatırımcıların hisseleri çok uzun süre elde tutmalarına neden olacaktır.

Yapılan Yanlış 2: Bir hisse senedi aldık ve aldığımız gün 3 kademe yukarıda kapattı. Kayıptan kaçınma etkisiyle kısa sürede getiri sağladığımız için hemen satıyoruz ve gelecek günlerdeki getiriden mahrum kalıyoruz. Ertesi günlerde ise çevremize “Ben bu hissenin yükseleceğini biliyordum” dediklerimizi hatırlayın.

Bu hisse senedinin aldığımız gün alış fiyatından daha düşük kapattığını düşünelim. Zararda olduğumuz için satamıyoruz. Ertesi gün kayıplar arttı, beklemeye devam. Her gün kayıplar artıyor ve bir anda “uzun vadeli yatırımcı” oluyoruz.

Haftaya Bakış

Çok yoğun bir haftayı geride bıraktık. ABD’de açıklanan olumsuz ekonomik veriler ve bilançolar, Dow’un 12.500 desteğini kırmasına ve 12.000 desteğine çekilmesine neden oldu. Ocak sonunda 0.50 baz puanlık faiz indirimi beklentisinin piyasaları rahatlatamadığı açık. Bu nedenle Bush, resesyon tehlikesine karşı bir ekonomik paket hazırlıyor ve Bernanke de bu paketin ekonomik görünümü düzeltebileceğini söyledi.

Bu hafta Perşembe günü ABD’de işsizlik başvuruları ve mevcut konut satışları verileri açıklanacak. Amerika’da açıklanacak bu veriler yine haftanın gündemini oluşturacaktır.

Geçen hafta İMKB’ye baktığımızda yine yurtdışı piyasalara bağlı bir hareket izledik. Endeks 48.000 seviyelerinin altını gördü ve buradan tepki alımları geldi. Tepki alımları ise satışlarla karşılandı. Görülen o ki fiyatların ucuzlamasına rağmen yatırımcılar endeksteki kısa çaplı yükselişleri satış fırsatı olarak değerlendiriyor. Yatırımcılar alım yapmak için olumlu gelişmeleri bekliyorlar ve nakitte kalmayı tercih ediyorlar. Bu haftaki destek noktalarımız 48.000- 47.500 ve 47.000 seviyeleri. Burada 48.000 desteği önemli görülüyor. Bu desteğin altında kapanış olması durumunda orta vadeli yükseliş trendi sona erecektir ve düşüş ivme kazanacaktır. Orta ve uzun vadeli yatırımcılara kısa vadede alım önermiyorum. Elinde hisse senedi olanlar ise 48.000 desteğini takip etmeli.